Search

Liên kết website

Thống kê truy cập

Đang online: 123

Hôm nay: 1.704

Lượt truy cập: 1.737.068

nhandanBTG.jpg

dangcsBTG.jpg

desertsv_EHA71GDCBF65Z.JPG

xaydungdangBTG.jpg

tuyengiaoBTG.jpg

binhphuoc.gif

congbao.gif

BAOHIEM.gif

logo phu rieng.png

LOC NINH.jpg

CAO SU SONG BE.jpg

newimagesv_1AZCGD65EF7HB.jpg

 

Kỷ niệm 130 năm Ngày sinh cụ Nguyễn Văn Tố (5/6/1889 - 5/6/2019): CỤ NGUYỄN VĂN TỐ VỚI SỰ NGHIỆP “KHAI DÂN TRÍ, CHẤN DÂN KHÍ” Ở VIỆT NAM

Cụ Nguyễn Văn Tố, bút hiệu Ứng Hòe sinh ngày 5/6/1889 tại làng Đông Thành, huyện Thọ Xương cũ, nay là số nhà 78 phố Bát Sứ, quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội. Là nhà trí thức Nho học và Tây học danh tiếng, ông được xếp trong nhóm tứ danh kiệt “Quỳnh, Vĩnh, Tố, Tốn” (Phạm Quỳnh, Nguyễn Văn Vĩnh, Nguyễn Văn Tố, Phạm Duy Tốn) ở Việt Nam những năm đầu thế kỷ XX. Việc tham gia tích cực và vai trò nổi bật của Nguyễn Văn Tố trong Hội Trí Tri và Hội Truyền bá chữ quốc ngữ và các hoạt động báo chí đã đóng góp quan trọng cho sự nghiệp “khai dân trí, chấn dân khí” của nước nhà.

Cụ Nguyễn Văn Tố giữ chức vụ Trưởng Ban Thường trực Quốc hội 8 tháng từ tháng 3 đến tháng 11/1946, đó là thời gian khó khăn, gay cấn nhất của cách mạng Việt Nam. Với cương vị đứng đầu Quốc hội, Cụ đã cùng Ban Thường trực Quốc hội tham gia nhiều ý kiến với Chính phủ để thi hành nhiều phương sách thích hợp chăm lo đến quyền lợi quốc gia và đời sống nhân dân. Hoạt động của Quốc hội trong thời gian Cụ là Trưởng Ban Thường trực đã để lại dấu ấn sâu sắc, đã đưa ra được những quyết sách lớn vì nước, vì dân. Sự đoàn kết, ủng hộ, gắn bó của Quốc hội với Chính phủ trong giai đoạn này là một trong những bài học lớn của cách mạng Việt Nam mà Cụ Nguyễn Văn Tố đã góp phần thực hiện.

Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa năm 1946: Hàng đầu, từ trái sáng phải: Cụ Nguyễn Văn Tố, Chủ tịch Hồ Chí Minh, Cụ Huỳnh Thúc Kháng. (Ảnh tư liệu)

 Toàn quốc kháng chiến bùng nổ (19/12/1946), Cụ Nguyễn Văn Tố cùng Chính phủ rút lên Việt Bắc, tham gia nhiều công việc của Chính phủ bên cạnh Chủ tịch Hồ Chí Minh. Trên cương vị Phó Chủ tịch Ủy ban tản cư và di cư, Cụ đã tích cực chỉ đạo công việc tháo dỡ, di chuyển máy móc, trang thiết bị lên Việt Bắc phục vụ cho kháng chiến lâu dài; tổ chức cho đồng bào tản cư nơi ăn, chốn ở, động viên nhân dân nêu cao tinh thần yêu nước, tin tưởng vào thắng lợi cuối cùng của cuộc kháng chiến. Trong lúc cuộc chiến đấu của nhân dân cả nước đang vào hồi ác liệt, tháng 10/1947, quân Pháp mở chiến dịch tấn công lên Việt Bắc hòng tiêu diệt cơ quan đầu não kháng chiến của ta, cụ Nguyễn Văn Tố bị địch bắt và đã hy sinh oanh liệt trước mũi súng kẻ thù. Sự hy sinh của Cụ là một tổn thất lớn của Chính phủ, để lại niềm tiếc thương vô hạn đối với Quốc hội và nhân dân cả nước.

CỤ NGUYỄN VĂN TỐ VỚI HỘI TRÍ TRI

Hội Trí Tri (Société d'Enseignement Mutuel du Tonkin - Bắc Kỳ Trí tri Hội) được thành lập tại Hà Nội ngày 1/4/1892. Các sáng lập viên của Hội gồm có: Nordemann (giáo viên tiểu học, sau này là Chánh Sở Học chính Trung Kỳ); Lê Đình Tĩnh, Bùi Xuân Thái, Bùi Thế Xuân (thông ngôn Toà Đốc lý Hà Nội); Nguyễn Hữu Long (thông ngôn, lục sự phủ Thống sứ Bắc Kỳ); Nguyễn Hữu Sung (cựu thư ký Nha Công chính); Trần Hữu Đức, Phạm Văn Hữu, Phạm Quang Lãng, Đặng Văn Mỹ và Bùi Xuân Phái (giáo viên tiểu học).

Hội quán đặt tại số nhà 59, phố Rue des Eventails, Hà Nội (nay là Trung tâm Giáo dục thường xuyên Nguyễn Văn Tố, số 47 phố Hàng Quạt, Hà Nội). Hội do Ban trị sự gồm 1 hội trưởng, 2 hội phó; 1 thư ký - lưu trữ viên, 1 thủ quỹ, 1 phụ trách giảng dạy, 1 thủ thư, 2 uỷ viên lãnh đạo. Hội trưởng Hội Trí Tri từ khi thành lập đến năm 1946 gồm có: E.Nordemann (1892); Đặng Văn Mỹ (1893); Bùi Xuân Phái (1894-1895); Phạm Xuân Tuyết (1896); Bùi Đình Tá (1897-1905); Nguyễn Liên (1906-1911); Bùi Huy Độ (1912); Bùi Đình Thinh (1915); Bùi Đình Tá (1916-1919); Đào Văn Sử (1920); Nguyễn Quý Toản (1921-1923); Phạm Quỳnh (1924-1927); Ngô Vi Liễn (1928-1933); Nguyễn Văn Tố (1934-1946). Nhiều nhà văn hóa, khoa học đã tham gia tổ chức này như: Đặng Phúc Thông, Dương Quảng Hàm, Đặng Thai Mai, Nguyễn Xiển,v.v..

Hội Trí Tri nhận được sự bảo trợ của Hiệp hội Bách khoa Paris. Thành viên Uỷ ban bảo trợ gồm nhiều quan chức trong chính phủ Pháp ở Đông Dương như Khâm sứ Lào; Công sứ - Đốc lý Hải Phòng; Giám đốc các Văn phòng phủ Thống sứ Bắc Kỳ; Giám đốc nha Học chính, Tổng Thanh tra Học chính, Giám đốc Nha Lưu trữ và Thư viện; Chánh Sở Học chính Bắc Kỳ... Các Toàn quyền Đông Dương Paul Doumer, Paul Beau, A.Piquié, A.Sarraut, M.Long, M.Monguillot, R.Robin, A.Varenne và P.Pasquier cũng là thành viên danh dự của Hội.

Hội được thành lập nhằm mục đích nâng cao dân trí. Kinh phí hoạt động của Hội lấy từ hội phí của các hội viên, trợ cấp của chính phủ Bảo hộ và thành phố Hà Nội; từ tổ chức chiếu bóng, bán vé số và bán Tập san Trí Tri. Chương trình hoạt động của Hội gồm các nội dung chính: 1) Mở trường học và lớp dạy tiếng Pháp và chữ quốc ngữ cho cho trẻ em và người lớn bản xứ nhằm nâng cao dân trí. 2) Tổ chức diễn thuyết và dịch ra chữ quốc ngữ các tư liệu về khoa học; dịch các tác phẩm cổ của Việt Nam và Trung Quốc sang tiếng Pháp; dịch các tác phẩm cổ điển của Pháp sang tiếng Việt và xuất bản trên Tạp chí của Hội. Hai tháng một lần, Hội tổ chức các buổi diễn thuyết về nhiều chủ đề: văn học, khoa học, địa lý, lịch sử, thể dục, vệ sinh,v.v.. Trong số các diễn giả thành công nhất của Hội, có thể nhắc đến Thượng thư Bộ Học Nam triều Thân Trọng Huề, các học giả Phạm Quỳnh, Trần Trọng Kim, Nguyễn Văn Vĩnh… 3) Phổ biến kiến thức khoa học thông qua việc dịch các tư liệu sơ đẳng về khoa học. 4) Xuất bản Tập san (Tạp chí) Trí Tri (Bulletin de la Société d’enseignement mutuel du Tonkin): đưa tin về các buổi nói chuyện và diễn thuyết; đăng các bài viết về chủ đề lịch sử, địa lý Đông Dương, văn học và khoa học. 5) Lập thư viện để phục vụ nhu cầu nghiên cứu của hội viên. Tài liệu trong thư viện gồm nhật báo và tạp chí địa phương, bằng tiếng Pháp và chữ quốc ngữ và một số ấn phẩm định kỳ của Pháp như Illustration, Annales, Lectures pour tous. Năm 1931, Hội có 1.300 cuốn sách, đến năm 1932 đã tăng lên 1.391 cuốn...

Trên cương vị là Hội trưởng Hội Trí Tri, cụ Nguyễn Văn Tố đã bằng tâm và tài của mình, giúp Hội ngày càng mở rộng về tổ chức và các hoạt động như tổ chức các buổi diễn thuyết ở trình độ cao, xuất bản các tập san để phổ biến rộng rãi và gửi đi chi nhánh của Hội Trí Tri ở các địa phương. Đồng thời, cụ cũng tổ chức nhiều cuộc tranh luận trên báo chí, để thông qua đó truyền bá những kiến thức khoa học cho mọi người. Cụ Nguyễn Văn Tố và những hội viên của Hội Trí Tri đều hướng đến mục tiêu canh tân đất nước mà trước hết là canh tân ngôn ngữ, dùng ngôn ngữ làm phương tiện để giáo dục nhân dân, nâng cao dân trí...Cụ Nguyễn Văn Tố tham gia Hội Trí Tri năm 1910 và đảm nhiệm phụ trách xuất bản các số Tạp chí năm 1920 và 1921 của Hội. Đại hội đồng thường niên ngày 12/4/1928 đã bầu Nguyễn Văn Tố làm Đốc học. Từ tập 12 (7/1931-12/1932), ông làm Chủ sự Tạp chí. Từ năm 1932, ông còn phụ trách 3 mục: Tóm tắt các thuyết trình; Hỏi Đáp; Thư mục phân tích của Tạp chí.

Gia Phúc (tổng hợp)

Lượt xem: 83

  • File đính kèm:

Bình luận

Video

xbiendao6.png.pagespeed.ic.PiV-wj50rF.jpg

Banner gửi tỉnh ủy.png

 logo.gif

prieng.png

QUANG CAO TUYEN GIAO.gif