Search

Liên kết website

Thống kê truy cập

Đang online: 40

Hôm nay: 49

Lượt truy cập: 2.545.528

nhandanBTG.jpg

dangcsBTG.jpg

desertsv_EHA71GDCBF65Z.JPG

xaydungdangBTG.jpg

tuyengiaoBTG.jpg

binhphuoc.gif

congbao.gif

BAOHIEM.gif

logo phu rieng.png

LOC NINH.jpg

CAO SU SONG BE.jpg

newimagesv_1AZCGD65EF7HB.jpg

 

Những dấu tích của con người tiền sử - sơ sử ở Bình Phước

Di tích Lộc Hòa 1

Di tích Lộc Hòa 1thuộc ấp 8, xã Lộc Hòa, huyện Lộc Ninh, tọa độ 11054’55” vĩ tuyến Bắc, 106036’27” kinh tuyến Đông, cách thị xã Lộc Ninh khoảng 8,5km về phía nam. Di tích này ở trên một sườn đồi bazan đất đỏ, cạnh một nhánh của dòng suối Nuy, vốn quanh năm có nước. Toàn bộ khu di tích Lộc Hòa 1 nằm trrong vườn cà phê của gia đình ông Bùi Hữu Triều - người đã đào được hai bộ đàn đá.

Từ năm 1996 đến năm 1998 đã có nhiều đợt khảo sát, điều tra để ghi nhận những dấu hiệu về quy mô, tính chất, loại hình di tích được cho là quan trọng này của Bình Phước. Năm 1998, Bảo tàng tỉnh, Viện Khoa học xã hội vùng Nam Bộ và Trường Đại học Khoa học xã hội & Nhân văn - Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh tiến hành đào thám sát khu vực này phục vụ cho mục đích nghiên cứu lịch sử hình thành và phát triển vùng đất, con người. Tại đây, 3 hố thám sát đã được thực hiện, đó là các hố 1, 2, 3 có ký hiệu lần lượt là 98LH-H1; 98LH-H2 và 98LH-H3.

Theo nghiên cứu của Phạm Đức Mạnh và cộng sự trực tiếp tham gia khai quật, trong tổng số 1.109 di vật được thu thập qua khai quật và 10 hiện vật tìm thấy trên bề mặt di tích, có thể phân thành các loại[1]:

Di vật chất liệu đá: Có 334 di vật (gần 30 % tổng số các tiêu bản). Những di vật này có một số loại hình: cuốc có 4 chiếc, trong đó có 3 chiếc định hình và một phác vật. Cuốc định hình có 2 kiểu sau: 2 cuốc có vai, 1 cuốc tứ giác. Bôn có 27 di vật gồm các kiểu như bôn hình tứ giác gồm 15 tiêu bản; bôn hình tam giác: 3 tiêu bản; bôn có vai: 6 tiêu bản; phế vật bôn có vai: 2 tiêu bản. Đục đá có 6 chiếc, chia làm hai loại:Loại đã định hình có 2 chiếc; loại phác vật có 4 chiếc.Công cụ cắt gồm 6 chiếc, được chế tác từ loại đá cuội hạt mịn, rìa lưỡi hình vòng cung sắc mỏng hay có dáng gần giống một con dao hình bán nguyệt. Phác vật vòng tay có 1 tiêu bản, kích thước 5cm, tạo tác bằng kỹ thuật khoan tách lõi, hai mặt bản vòng phẳng, nhẵn. Công cụ hình chày nghiền có 1 tiêu bản, dáng hình bầu dục, hai đầu phẳng, nhẵn, mang đặc điểm của các di vật ở Đồng Nai, Bà Rịa-Vũng Tàu.Bàn mài có 42 chiếc, những di vật này làm từ sa thạch hạt mịn và thô, màu nâu, đỏ nhạt hoặc đỏ sẫm hay xám nhạt. Đá nguyên liệu và phế liệu có 247 tiêu bản. Chúng gồm nhiều dạng chất liệu đá có mặt ở Bình Phước.

Hiện vật chất liệu gốm: Di vật gốm thu thập được ở di tích này chiếm hơn 70% số lượng tiêu bản. Một số loại hình cơ bản ở di tích Lộc Hòa có thể chia thành các loại sau: Dọi se chỉ có 3 tiêu bản.Về mảnh gốm: Tổng số có 781 mảnh đã thu thập từ hiện trường khai quật. Tuy chỉ có 24m2 cho cả ba hố nhưng số lượng mảnh gốm không đều nhau giữa các hố. Gốm Lộc Hòa có đặc điểm:Về chất liệu, có tới gần 97% số mảnh gốm là loại gốm cứng, số còn lại hơn 2% là loại gốm xốp có đặc điểm là xương gốm màu xám nhạt, lớp áo màu nâu đỏ hay trắng phớt đục. Phần lớn gốm được làm từ nguyên liệu tại chỗ.Về kỹ thuật, gốm Lộc Hòa được nặn thủ công bằng tay, có kết hợp bàn xoay. Gốm chắc, khỏe, cứng - cho thấy đa số gốm ở đây có độ nung tương đối cao - một tiến bộ quan trọng của kỹ thuật làm gốm của cư dân cổ trong việc làm chủ được nguyên liệu, đặc biệt là việc nắm bắt được kỹ thuật nung. Về loại hình, căn cứ vào 126 mảnh miệng, 631 mảnh thân và 24 mảnh đáy đã thu thập được, đã xác định được các loại hình như: Loại đồ đựng có thân mỏng, xương gốm màu đen nhạt, đen đậm đến màu nâu. Áo của loại đồ đựng này có màu nâu đỏ, xám nhạt, vàng nhạt, xám trắng… Các loại gốm thân dày (0,5-1,2cm) có số lượng ít, loại này thường có xương màu xám, lớp áo ngoài xám vàng, nâu sẫm. Về trang trí hoa văn, có 135 mảnh gốm được trang trí hoa văn, hầu hết thuộc mảnh thân. Hoa văn gốm Lộc Hòa thực hiện bằng bàn xoa, bàn dập, văn cuốn thừng. Dạng hoa văn chải kết hợp văn thừng chiếm tỷ lệ cao (85,8%). Hoa văn này vừa liên quan đến kỹ thuật sản xuất, vừa tạo nét đẹp thẩm mỹ, đồng thời cũng thuận tiện khi sử dụng sản phẩm.

Các di vật đồ sắt:Chỉ có duy nhất một hiện vật, đó là 1 mũi lao (hay mũi giáo). Di vật có thân tròn, chuôi tra cán, đường kính chuôi rộng 2,7cm, bản dài, mũi nhọn sắc, có thể là loại vũ khí của thời kỳ lịch sử sau này.

Các cơ quan chức năng đã tiến hành giám định một số tiêu bản bằng kỹ thuật công nghệ cao để giải đáp một số vấn đề khoa học: 8 mẫu gốm, 6 mẫu đá và 1 mẫu than của di tích được gửi giám định bằng phương pháp phù hợp. Kết quả các loại đá có tên, thành phần, cấu tạo và cấu trúc phù hợp với các loại đá tự nhiên của địa phương. Các mẫu gốm được phân tích cho thấy rõ về hàm lượng, thành phần… có thể khẳng định rằng, chính cư dân cổ Lộc Hòa đã sử dụng nguyên liệu tại chỗ để tạo ra những sản phẩm. Mẫu than có kết quả niên đại tuyệt đối của di tích: 3.190±70 BP. Điều này củng cố thêm những nhận định xác đáng, đây là khu di tích cư trú kết hợp công xưởng chế tác của cộng đồng cư dân thời tiền sử đã được bảo tồn dưới lòng đất từ nhiều ngàn năm nay.

Di tích Hang Đắk Xá

Thuộc thôn 2, xã Đắk Ơ, huyện Phước Long (nay là thị xã Phước Long). Năm 2003, địa điểm này đã được Viện Khảo cổ và Bảo tàng Bình Phước điều tra, tiến hành đào 2 hố thám sát và phát hiện trên bề mặt di tích nhiều hiện vật quan trọng. Các di vật thu được gồm 2 hòn đá có dấu lõm hai mặt, 2 chày nghiền, 1 viên đá có rìa lưỡi hình cánh cung. Điều đặc biệt 2 viên đá có sự chế tác ở hai mặt đối diện nhau lõm xuống ở khoảng giữa, 2 chày nghiền có dấu vết sử dụng cả hai đầu. So sánh với các tiêu bản hiện vật thu được từ các di chỉ tiền sử thuộc văn hóa Hòa Bình, Bắc Sơn có nhiều nét tương đồng.

Di tích Đồng Tâm

Được phát hiện tại rẫy của bà Lê Thị Bao, thuộc ấp 4, xã Đồng Tâm, huyện Đồng Phú, tháng 3-2003, địa điểm này đã được Bảo tàng Bình Phước điều tra và phát hiện trên bề mặt di tích gồm 1 cuốc đá (loại có vai), 2 rìu, một số mảnh tước và mảnh gốm. Tại vách của một hố khai quật, cán bộ bảo tàng đã thu được một mẩu hóa thạch của một loài thực vật.

Di tích Long Tân

Thuộc các ấp 3, 4, 5, 6 xã Long Tân, thị xã Phước Long. Tháng 3-2003, địa điểm này đã được Bảo tàng Bình Phước điều tra, và phát hiện trên bề mặt di tích có 14 hiện vật bằng đá gồm 1 cuốc, 7 rìu, 4 mảnh bôn đá… Được biết, khu vực này xưa kia chỉ có đồng bào người Xtiêng sinh sống, hiện nay có nhiều thành phần dân tộc định cư.

Di tích Lộc Điền 3

Thuộc rẫy của ông Trần Hoàng thuộc ấp 2, xã Lộc Điền, huyện Lộc Ninh, trong phạm vi khoảng 50m2, cũng vào tháng 3-2003, địa điểm này đã được Bảo tàng Bình Phước điều tra và phát hiện trên bề mặt di tích 10 công cụ bằng đá.

                                                                                                 M.AN

 



[1]. Xem Phạm Đức Mạnh: “Đàn đá tiền sử Lộc Ninh”, Nxb. Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, 2007, tr.54-102.

Lượt xem: 362

  • File đính kèm:

Bình luận

duongdaynongcorona_1.jpg

CẬP NHẬT VIRUS NCOV

Cập nhật 12h30 ngày 26/6/2020:

- Thế giới: 9.714.800 người mắc, 491.856 người tử vong.
- Việt Nam: 352 người mắc (đã phục hồi 329). 
- Bình Phước: 0 người mắc.

xbiendao6.png.pagespeed.ic.PiV-wj50rF.jpg

Banner gửi tỉnh ủy.png

 logo.gif

prieng.png

QUANG CAO TUYEN GIAO.gif