Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Bình Phước

http://tuyengiaobinhphuoc.org.vn

Bình Phước: Lớp xóa mù chữ cho đồng bào S’tiêng lớn tuổi

Một lớp học đặc biệt dành cho đồng bào S’tiêng được khai giảng vào cuối tháng 7-2023, với  35 “học sinh”. Ngoài bà Thị Long lớn tuổi nhất lớp (65 tuổi), số đông độ tuổi từ 30-45 và nhỏ nhất 12 tuổi. Điều đặc biệt hơn nữa của lớp học này ở chỗ, nhiều cặp “học sinh” là hai bà cháu, hai cha con, hai mẹ con, hai anh em. Đến với lớp học ai cũng có mong ước giải dị là biết đọc, biết viết.

65 tuổi đi học đọc viết

Một buổi học do cô Đào Thị Yên đứng lớp
 
Vào một buổi tối ngày đầu năm mới, chúng tôi được anh Phan Văn Thưởng, chuyên viên Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Phú Riềng dẫn đường đến với lớp học. Nhà văn hoá thôn 6, xã Long Tân, huyện Phú Riềng, tỉnh Bình Phước - nơi tổ chức lớp học nằm lọt thỏm trong vườn cao su. Mặc dù còn khoảng 10 phút nữa mới đến giờ học, nhưng trong lớp, ngoài cô giáo Đào Thị Yên có mặt từ sớm để đón học sinh, đã có gần 20 người đến. Già, trẻ, gái, trai có đủ. Những người lớn tuổi đều có khuôn mặt sạm nắng gió, mái tóc phong sương, còn những đứa trẻ thì đen nhẻm, nước da cháy nắng. Tuy nhiên, khi trò chuyện với những “học sinh” trong lớp, điều chúng tôi cảm nhận đó là ở họ ai cũng háo hức, cũng đam mê, cũng thích học, không hề ngại ngùng khi ngồi cùng con, cháu để tập viết, đánh vần từng con chữ. Anh Điểu Sen, 36 tuổi, tham gia lớp học từ những ngày đầu cho biết, ước mong giản dị của anh là biết đọc, biết viết. “Lớn tuổi rồi, học làm gì nữa?”, tôi cười, ghẹo anh. Điểu Sen cũng cười, đáp: “Vợ tôi biết chữ rồi, đi làm công ty rồi. Nó nhắn tin điện thoại mà không biết gì, phải nhờ con trai, nhưng có lúc thằng con nó đi học ở trường là bó tay, lại phải nhờ hàng xóm, ngại lắm. Sau mấy tháng đến lớp tôi cũng biết đọc, biết viết tạm tạm rồi. Tôi tính khi nào thật ngon mới thôi”.
 
Bà Thị Long, 65 tuổi, đang ngồi học cùng đứa cháu ngoại tên Điểu Trường, 12 tuổi
 
Điều đặc biệt của lớp học xóa mù chữ là sự tham gia của bà Thị Long, nay đã 65 tuổi. Bà Thị Long đang ngồi học cùng đứa cháu ngoại tên Điểu Trường, 12 tuổi, ngay giữa lớp học. Bà Thị Long nói: “Ngày xưa nhà nghèo lắm, nhiều con lắm, phải đi làm kiếm miếng ăn, có thời gian học đâu. Giờ tụi nó lớn, có vợ có chồng hết rồi mới đi học được. Học miễn phí hết, không tốn tiền. Tập vở, bút này cũng không phải mua, cô giáo phát cho. Học để biết cái chữ, để xem điện thoại, biết viết tên mình thôi. Trước đây đến xã làm cái giấy tờ gì, họ nói ký tên nhưng có biết chữ đâu mà ký, họ phải lấy ngón tay đóng mộc, ngại lắm. Giờ thì tôi đã biết đọc, biết viết nhưng chưa biết nhiều đâu, còn ký tên thì chữ ký chưa giống nhau lắm”.

Chị Thị Hạnh và con trai Điểu Khắc đang chăm chú ngồi học

Trường hợp lớn tuổi khác là bà Thị Vân, 56 tuổi, em gái bà Thị Long cũng đang cùng cháu ngoại học trong lớp này, hay như ông Điểu Huân, 53 tuổi, cũng siêng năng tham gia lớp từ những ngày đầu với mong muốn biết đọc, biết viết và nay đã dần quen.

Mục tiêu mọi người biết đọc biết viết
Các “học sinh” tham gia lớp học xóa mù chữ
 
Nói về mục đích của lớp học, cô Đào Thị Yên, phụ trách lớp cho biết: “Thấy người dân nơi đây hầu hết “mù chữ”, họ gặp rất nhiều khó khăn trong cuộc sống, nhất là khi cần giải quyết các thủ tục hành chính. Lớp học nhằm giúp học viên tự tin, vận dụng tốt những kiến thức học được, đồng thời từng bước nâng cao đời sống văn hóa, tinh thần, lao động sản xuất tại địa phương”. Phụ trách lớp học đặc biệt này, ngoài cô giáo Đào Thị Yên còn có cô Tạ Thị Hoan, cả 2 cùng sinh năm 1984, cùng là giáo viên trường Tiểu học Lê Hoàn, xã Long Tân, huyện Phú Riềng và đều có thâm niên gần 20 năm “gõ đầu trẻ”.

Cô Hoan cho biết, thôn 6, xã Long Tân có 290 hộ thì 232 hộ là người dân tộc thiểu số S’tiêng, hơn 100 người trong số này chưa biết chữ. Hầu đều khó khăn vì không có đất canh tác, nguồn thu nhập chính là đi làm thuê. “Cứ đến mùa thu hoạch các loại nông sản như tiêu, điều, gặt lúa là họ lại kéo nhau đi làm thuê. Đến khi hết vụ mới về. Họ đi là đưa cả gia đình đi. Cuộc sống du canh du cư như vậy ảnh hưởng rất lớn đến những đứa trẻ. Nhiều gia đình vì lo miếng cơm manh áo, không còn tâm trí lo chuyện học hành cho con cái. Và khó khăn không nhỏ cho địa phương khi muốn ổn định cuộc sống người dân, nhất là chuyện học hành cho trẻ em. Nên khi có chương trình xóa mù này, xã đề nghị tôi và cô Yên phụ trách lớp, tôi đồng ý ngay, tôi chỉ mong muốn tất cả người già, trẻ em đều biết chữ”, cô Hoan nói.

Chị Thị Vân tại lớp học
 
Kể về quá trình đứng lớp, hai cô Đào Thị Yên cho biết: “Việc dạy học rất vất vả. Để dạy hiệu quả, mình phải có phương pháp dạy đặc biệt, giúp họ dễ hiểu, dễ nhớ, cách nói năng, truyền đạt kiến thức cũng khác hoàn toàn ở trường. Luôn tạo không khí sôi nổi, vui tươi trong lớp. Nếu không có kinh nghiệm và sự kiên nhẫn, rộng lượng, bản thân mình rất dễ nản, cáu gắt. Ở đây, những đứa trẻ vốn đã thiệt thòi từ lúc mới sinh ra, còn người lớn cũng tương tự, lại thêm chậm tiếp thu hơn so với trẻ bình thường vì thế họ rất cần sự nhẹ nhàng, ân cần. Những ngày đầu, chúng tôi phải uốn nắn từng động tác từ cầm bút, tư thế ngồi. Nhưng khó nhất với lớp này là chỉnh cách phát âm, bởi ở nhà họ không nói tiếng Việt, ngay cả nói bình thường với mình đã khó nghe, huống gì đọc, đánh vần đúng theo sách”.

Toàn cảnh lớp học
 
Về sự khác biệt giữa dạy ở lớp học xóa mù chữ này với ở trường chính quy thế nào, cô Yên cho rằng: “Khác nhiều lắm. Ở trường mọi hoạt động đều theo nội quy, học sinh phải đến trường đầy đủ, nếu nghỉ phụ huynh phải xin phép. Học theo giáo án, giáo trình phải đúng tiến độ. Còn ở đây, cũng dạy theo giáo án của trường, nhưng không bắt buộc theo tiến độ. Vì bà con tiếp thu chậm hơn, đa số lại là lao động chính, ban ngày họ phải mưu sinh, nhiều lý do để nghỉ học mà không báo trước. Ví dụ như hôm nay, có hơn chục người nghỉ học, vì ở thôn có người mất, nên họ ở nhà chia buồn với gia đình. Lợi thế là 2 giáo viên phụ trách lớp đều ở cùng thôn với bà con, biết nhau hết, nên ai nghỉ là hôm sau chúng tôi chạy đến nhà ngay để tìm hiểu, động viên họ. Đến khi họ đi học trở lại, mình phải dạy lại các bài hôm trước họ chưa học, vì dạy theo chương trình tiểu học, nếu bỏ 1-2 buổi mà không dạy lại là họ không thể theo kịp, nảy sinh tâm lý chán nản ngay. Mục tiêu của chúng tôi là tất cả mọi người cùng biết đọc, biết viết, chứ không phải chạy theo chương trình hay thành tích”.
 
Đây là lớp học thuộc chương trình mục tiêu quốc gia về xóa mù chữ. Xã Long Tân đã tổ chức khai giảng và đưa lớp học duy trì ổn định từ tháng 7 cho đến nay, vào tối thứ 2,4,6 hàng tuần. Thời gian đầu có 32 học viên đăng ký, đến thời điểm hiện tại đã tăng 35 học viên đang theo học. Với sự hỗ trợ từ chương trình mục tiêu quốc gia và sự vận động từ các ban ngành, đoàn thể xã Long Tân, hoạt động của lớp xóa mù chữ diễn ra rất suôn sẻ. Lớp học dự kiến sẽ kết thúc vào cuối năm 2024 – ông Phan Văn Thưởng, chuyên viên Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Phú Riềng cho biết.


“Người lớn tuổi ngoài việc tiếp thu chậm ra, họ còn ít hoặc không có thời gian ôn bài, học hôm nay có khi ngày mai quên hết. Hoặc cũng có những em nhỏ nhưng đầu óc không được nhanh nhẹn bằng các bạn. Do đó, chúng tôi có sự quan tâm phù hợp với từng người. Nhưng không phải người lớn tuổi nào cũng tiếp thu chậm, ví dụ như chị Thị Long, rất chịu khó, đến giờ đã đọc, viết rất tốt, còn biết các phép tính trong phạm vi 100 nữa. Tôi tham gia lớp học này dù vất vả nhưng bù lại có nhiều niềm vui, đó là từ khi mở lớp đến giờ, đa số bà con rất hứng thú nên sĩ số tăng dần chứ không giảm. Niềm vui hơn nữa là chứng kiến các anh chị, các em, các cháu trong lớp từ chỗ “mù chữ” thì nay đều biết đọc, biết viết, nhiều người biết cả làm toán nữa.”, cô Đào Thị Yên tâm sự.

Tác giả: Thanh Trúc

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây