Search

Phong trào đấu tranh cách mạng của Nhân dân Phước Long (1965-1968)

Bước vào năm 1965, trên chiến trường, ta phát triển không ngừng cả thế và lực. Qua thời gian nghiên cứu, Quân ủy Miền quyết định mở Chiến dịch Phước Long - Đồng Xoài. Đêm 10- 5-1965, chiến dịch mở màn. Quân ta đánh vào thị xã và tiểu khu quân sự Phước Long, chiếm một số mục tiêu quan trọng của địch. Sau một ngày chiến đấu, quân ta đã làm chủ một vùng rộng xung quanh tỉnh lỵ Phước Long và diệt gọn Chi khu Phước Bình. Lực lượng tỉnh Phước Long và các đội mũi công tác Phước Bình được Tiểu đoàn 840 hỗ trợ đã phát động quần chúng phá ấp chiến lược, giải phóng cho hơn 20.000 công nhân cao su cùng đồng bào trong các dinh điền và đồng bào dân tộc thiểu số khỏi ách kìm kẹp của địch.

Sang đợt 2 của chiến dịch, đêm ngày 9 rạng ngày 10-6-1965, ta nổ súng tiến công Chi khu Đôn Luân. Đêm ngày 9-6-1965, Tiểu đoàn 840 phối hợp với bộ đội tỉnh Phước Long đánh địch ở Sơn Giang (cách thị xã 3km) gây cho địch nhiều tổn thất.

Sau thất bại, liên tiếp 4 ngày (từ ngày 12 đến ngày 15-6-1965), quân đội Mỹ và quân ngụy đã dùng nhiều máy bay ném bom và bắn phá bừa bãi vào hai đồn điền cao su Thuận Lợi và Phú Riềng, giết hại 350 đồng bào vô tội, đốt cháy hàng ngàn ngôi nhà khiến dân phải sống cảnh màn trời chiếu đất. Được tin vụ thảm sát, Mặt trận giải phóng tỉnh Phước Long đã tổ chức vận động đồng bào quyên góp tiền bạc, lương thực ủng hộ và trợ giúp các gia đình bị nạn. Ta vận động hàng ngàn đồng bào kéo đến Tòa hành chính tỉnh Phước Long đấu tranh, đòi bồi thường nhân mạng và tài sản. Cùng với phong trào đấu tranh của quần chúng, từ cuối tháng 6 đến đầu tháng 7-1965, nhân dân Phước Long tích cực tham gia phong trào vận động cứu tế cho Phú Riềng và Thuận Lợi. Với khí thế đấu tranh sôi sục và trước cảnh tàn phá của Mỹ - ngụy, thanh niên địa phương hăng hái lên đường tòng quân để tiêu diệt quân Mỹ - ngụy, những kẻ đã tàn phá xóm làng gây nhiều đau thương cho nhân dân ta.

Tượng_Đài an.jpg 

                                  Tượng đài chiến thắng Phước Long

 

Kết thúc Chiến dịch Phước Long - Đồng Xoài, với 64 ngày đêm chiến đấu anh dũng, bộ đội chủ lực và lực lượng vũ trang địa phương đã tiêu diệt gần 4.500 tên địch, trong đó có 73 cố vấn Mỹ, bắn hạ 31 máy bay và phá hủy nhiều phương tiện chiến tranh của địch.

Thắng lợi của chiến dịch Phước Long - Đồng Xoài có ý nghĩa to lớn trên nhiều mặt: Ta đã đánh thẳng vào hệ thống tiểu khu, chi khu địch, phá vỡ chính sách bình định, hệ thống ấp chiến lược, dinh điền của địch, mở ra vùng giải phóng rộng lớn. Với thắng lợi này, quân và dân Phước Long đã góp phần cùng quân và dân miền Nam đánh bại chiến lược “Chiến tranh đặc biệt” của đế quốc Mỹ.

Sau chiến thắng Phước Long - Đồng Xoài, địch ở Phước Long hoang mang, lo sợ. Bọn bảo an dân vệ ở các ấp chiến lược xung quanh quận lỵ Phước Bình, tỉnh lỵ Phước Long và các căn cứ quân sự ngày đêm co cụm lại ở chi khu, các đồn, bót không dám bung ra hoạt động. Sau đó, với mục đích quyết giữ Phước Long, địch điều quân chủ lực cơ động củng cố lại sân bay Phước Bình và các sân bay dã chiến khác, các hệ thống đồn, bót, xây dựng các trận địa pháo. Tại Phước Bình, chúng xây dựng một cụm chốt lớn với hệ thống phòng thủ kiên cố, Phước Bình trở thành một căn cứ của lực lượng cơ động hỗn hợp Mỹ - ngụy. Chính tại nơi đây là căn cứ xuất phát những cuộc càn quét lớn của địch đánh vào vùng căn cứ cách mạng của ta.

Về phía ta, sau chiến thắng Phước Long - Đồng Xoài, thế và lực của ta phát triển mạnh, vùng giải phóng được mở rộng. Ở các ấp chiến lược và các khu dinh điền, nhân dân nổi dậy phá banh, phá rã hàng loạt và trở về quê cũ sinh sống. Phong trào thanh niên tòng quân tham gia kháng chiến phát triển. Chỉ tính riêng từ tháng 5 đến tháng 7-1965, trên địa bàn Phước Long đã có 500 thanh niên thoát ly tham gia cách mạng. Ngoài ra, tại các K, thanh niên tình nguyện tham gia du kích xã, ấp, thôn, sóc và các đội vũ trang của K khá đông. Lực lượng vũ trang cũng nhanh chóng được thành lập thêm nhiều đại đội như C271, C272, C290, C14, C15. Ở các xã, các đội du kích được củng cố. Đến cuối năm 1965, xã nào cũng có từ một đến hai tiểu đội du kích. Ở vùng tiếp giáp đô thị, các đội mũi công tác được xây dựng. Đội mũi công tác Bà Rá do đồng chí Nguyễn Tấn Lực, sau đó là đồng chí Bảy Tuyết phụ trách. Đội mũi công tác ở Phước Bình do đồng chí Thành làm đội trưởng.

Sau khi sắp xếp lại lực lượng, bố trí phân công lại địa bàn hoạt động, Tỉnh ủy Phước Long đề ra những nhiệm vụ trọng tâm cấp bách trước mắt là tập trung lực lượng chống địch càn quét, bảo vệ vững chắc vùng căn cứ, tiếp tục đẩy mạnh phong trào phá ấp chiến lược chống âm mưu gom dân của địch, ra sức xây dựng làng, xã chiến đấu; bảo vệ dân, bảo vệ sản xuất trong vùng giải phóng; tích cực xây dựng lực lượng cách mạng cả ba thứ quân.

Từ đầu năm 1966, dân ra vào khu vực Bà Rá ngày càng đông và thường xuyên hơn. Nhờ đó mà đội công tác Bà Rá đưa phong trào đi lên và lập nhiều chiến công. Riêng đội công tác Phước Bình đã kiên cường đứng chân vững chắc của ta và hoạt động ngay trong hang ổ của địch. Lực lượng của đội tinh gọn, dũng cảm, năng động, hoạt động hiệu quả, bảo toàn được lực lượng trong điều kiện hết sức khó khăn. Những chiến công của đội không chỉ nói lên tinh thần dũng cảm, táo bạo, gan dạ mà còn cho thấy sự mưu trí, khôn khéo, linh hoạt trong xử lý nhiều tình huống khác nhau. Về sau, phạm vi hoạt động của đội mũi công tác mở rộng ra các vùng Hiếu Phong 1, 2, 3 và ngoại ô tỉnh lỵ Phước Long. Đội mũi công tác hoạt động ở vùng Phước Quả, Phước Tín do đồng chí Bảy Phụng phụ trách cũng hoạt động khá tốt, lập được nhiều chiến công.

Giữa tháng 7-1966, các đơn vị của C270, C271 mở nhiều đợt tấn công vào Chi khu quân sự Phước Bình, pháo kích vào trung tâm tỉnh lỵ Phước Long diệt và làm bị thương hàng trăm tên, phá hủy một số xe quân sự, đánh sập hai dãy nhà và một số lô cốt của địch. Đồng thời, lực lượng vũ trang của các K và du kích các xã liên tục chặn đánh bọn bảo an dân vệ đi hành quân lấn chiếm bình định tại các ấp giải phóng.

Cuối năm 1966, địch tăng cường nhiều đơn vị lính, kể cả lính Mỹ và quân chư hầu lên khu vực Bà Rá - Phước Long để càn quét, tiêu diệt căn cứ và lực lượng cách mạng, nhưng chúng càn quét đến đâu cũng đều bị ta bố trí lực lượng chặn đánh đến đó. Ngoài ra, ta còn dùng lực lượng chủ lực của tỉnh, của Miền phối hợp với du kích xã dẫn đường tập kích vào nơi đóng quân của địch, tiêu diệt nhiều tên, phá hỏng nhiều xe quân sự, thu một số vũ khí và quân trang, quân dụng. Bị đánh bất ngờ, địch không kịp phản ứng, lực lượng của ta rút lui an toàn.

Chỉ tính riêng trong ba tháng đầu năm 1967, quân và dân Phước Long đã đánh địch 16 trận lớn nhỏ, loại khỏi vòng chiến đấu 12 tên, trong đó có 3 lính Mỹ, bắn rơi một máy bay vận tải C123, phá hỏng 3 xe quân sự. Đêm 29-4-1967, du kích Phước Bình đột nhập vào ấp chiến lược Long Điền, Hiếu Phong mở đợt vũ trang tuyên truyền và diệt ác trừ gian. Hôm sau chặn đánh địch ở ấp Xuân Tiến, diệt 5 tên, thu 5 khẩu súng.

Thực hiện chỉ đạo của Trung ương Cục về tổ chức Tổng tiến công và nổi dậy Mậu Thân 1968, từ cuối năm 1967, Phước Long ráo riết chuẩn bị mọi mặt để phối hợp mở cuộc tổng công kích và nổi dậy giải phóng miền Nam.

Sau khi sắp xếp lực lượng, bố trí các mũi tiến công, đêm ngày 30 rạng sáng ngày 31-1-1968, cuộc tổng tiến công và nổi dậy nổ ra ở Phước Long. Chỉ tính riêng trong đợt 1 diễn ra trong 18 ngày, ta đã tổ chức 117 trận đánh lớn nhỏ, loại khỏi vòng chiến đấu gần 1.000 tên địch, phá hỏng 17 xe quân sự, bắn rơi 7 máy bay, phá banh 18 ấp chiến lược, giải phóng gần 2.000 dân.

Từ sau Tết Mậu Thân 1968, tuy ta giành được một số thắng lợi, nhưng lực lượng cách mạng cũng bị tổn thất và chưa kịp phục hồi. Các đơn vị vũ trang của K, các đội du kích của xã, ấp, buôn, sóc bị tiêu hao lực lượng, sức chiến đấu giảm sút. Hệ thống cơ sở cốt cán, cơ sở mật một số bị bắt, số khác bị lộ phải thoát ly ra vùng căn cứ. Trong khi đó, địch tăng cường đánh phá ác liệt. Trước tình hình đó, ta chủ trương sơ tán dân ra tuyến sau, phân tán đơn vị vũ trang, bám công sự đánh địch càn quét kết hợp đánh lớn, đánh vừa, đánh nhỏ, đánh bằng đột kích, tập kích, pháo kích,… để tiêu hao sinh lực địch.

                                                                                                

                                                                                                   M.An

 

Lượt xem: 102

  • File đính kèm:

Bình luận

Video

xbiendao6.png.pagespeed.ic.PiV-wj50rF.jpg

Banner gửi tỉnh ủy.png

 logo.gif

prieng.png

QUANG CAO TUYEN GIAO.gif